Księża byli objęci pełnym immunitetem sądowym i mogli być sądzeni wyłącznie przez własne sądy. Swoich poddanych mogli sądzić sami. Na terenach kościelnych obowiązywało prawo kanoniczne zebrane w Collectio tripartita (XII w.) oraz statuty prowincjonalne będące wspólnymi ustaleniami kleru i wizytujących legatów papieskich, zebranych na synodach prowincjonalnych.
Władza Początkowo głównym źródłem bogactwa była pełniona funkcja i związane z nią prawo do pobierania części należnego księciu podatku. Urzędnicy przejmowali część podatków, bydła i niewolników osadzając ich na własnej ziemi lub sprzedając. Podział zdobytego majątku odbywał się odpowiednio do stanu posiadania. Był to okres tzw. eksploatacji scentralizowanej. Drobne i coraz większe nadania ziemskie, wyłączenia spod prawa książęcego (immunitety), nowinki z Zachodu bardzo zmieniły system prawny i stosunki panujące w państwie doprowadzając do rozwiniętego systemu feudalnego. Z różnych przyczyn tylko na zachodzie Polski (Śląsk i Pomorze Szczecińskie) powstała typowa dla zachodniej Europy hierarchia lenna.