Wolne i otwarte oprogramowanie (, lub , ) – nazwa oprogramowania, obejmująca zarówno wolne oprogramowanie (ang. ) jak i otwarte oprogramowanie (ang. ), używana najczęściej w dokumentach urzędowych i oficjalnych analizach.
W praktyce każdy program na licencji zgodnej z definicją jest jednocześnie zgodny z bardziej liberalną definicją (definicja otwartego źródła). Jednak różnice w założeniach obu definicji powodują, że nurt związany z i projektem GNU obstaje przy odróżnianiu wolnego oprogramowania (aspekt prawny/ideowy) od otwartego oprogramowania (aspekt techniczny).
W zależności od kontekstu skrót WiOO może dotyczyć zarówno obu nurtów ruchu (społeczność), obu typów definicji licencji na oprogramowanie (prawo, filozofia), zbioru oprogramowania na tych licencjach (informatyka) lub kombinacji tych składników.
Wolne oprogramowanie Definicja wolnego oprogramowania stworzona przez Richarda Stallmana i przyjęta przez (Fundacja Wolnego Oprogramowania) obecnie definiuje wolne oprogramowanie na podstawie czterech wolności, które muszą zostać udzielone odbiorcom: