Druga połowa X wieku przyniosła jednak pozytywne zmiany – po okresie kryzysu po rozpadzie Cesarstwa Karolingów [...] następowało stopniowe polepszanie się warunków życia i odnowienie zorganizowanego życia politycznego i społecznegoJ. Żarnecki, Sztuka romańska, Kraków 2005, s. 7.. Otton I Wielki został koronowany w 962 roku w Rzymie na cesarza Świętego Cesarstwa Rzymskiego Narodu Niemieckiego. Jego cesarstwo obejmowało jednak tylko wschodnią część dawnego państwa Karolingów, a zachodnią dzisiejszych Niemiec. Władzę po Ottonie I objęli kolejni przedstawiciele dynastii Ludolfingów: Otton II, Otton III i Henryk II Święty. Od imion pierwszych trzech władców pochodzi określenie ottońska.
Ożywienie gospodarcze, wzrost demograficzny, a przede wszystkim wysiłki cesarzy, zmierzające ku ożywieniu tradycji Akwizgranu i Rzymu doprowadziły do rozkwitu sztuki.
Architektura Architektura ottońska czerpała ze wzorców karolińskich, wprowadzając także pewne zmiany. Wpływ bizantyński w budownictwie był mało znaczący. Istotnym wyjątkiem jest kaplica św.