thumb|Kwiat thumb|Młode owoce thumb|Uprawa wanilii thumb|Suszenie „lasek waniliowych” Wanilia płaskolistna (Vanilla planifolia Andrews) – gatunek pnącza z rodziny storczykowatych (Orchidaceae). Występuje w stanie dzikim w lasach tropikalnych w Ameryce Środkowej i Południowej. Rozprzestrzeniona w uprawie i dziczejąca w wielu krajach w strefie międzyzwrotnikowej. Użytkowane są owoce zbierane przed ich dojrzeniem, suszone i preparowane. Zawierają one związek, który w wyniku fermentacji rozkłada się do waniliny o charakterystycznym smaku i zapachu – stosowanej do aromatyzowania pożywienia, w aromaterapii, do wyrobu perfum, olejków zapachowych, aromatyzowania tytoniu.
Rozmieszczenie geograficzne Gatunek ten występuje naturalnie w strefie tropikalnej Ameryki Środkowej i Południowej. Dziko rośnie na obszarze od południowego Meksyku poprzez kraje Ameryki Centralnej (Gwatemala, Belize, Kostaryka, Panama) po Kolumbię i Amazonię w Brazylii. Jako rozprzestrzeniony w uprawie i dziczejący obecny jest w innych krajach strefy międzyzwrotnikowej na obu kontynentach amerykańskich od Florydy na północy, po Paragwaj na południu. W Brazylii gatunek obecny jest w stanach: Amazonas, Amapá, Pará, Alagoas, Bahia, Ceará, Maranhão, Paraíba, Pernambuco, Sergipe, Mato Grosso i Rio de Janeiro.