Mariusz Szczęsny Ziółkowski (20 października 1953 w Warszawie) – polski archeolog, profesor nauk humanistycznych, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, kierownik Ośrodka Badań Prekolumbijskich i profesor nadzwyczajny Uniwersytetu Katolickiego Santa María w Arequipie w Peru.
W latach 1972–1977 studiował archeologię i historię sztuki na Uniwersytecie Warszawskim. W 1974 w uzyskał w Paryżu Diplôme des Hautes Etudes de Langue et Civilisation Françaises, a w 1986 obronił na macierzystej uczelni pracę doktorską pt. Pachap unanchan: el calendario metropolitano del Imperio Inka. W 1997 uzyskał habilitację za pracę Studium La guerra de los wawquis: Los mecanismos y los objetivos de la rivalidad dentro de la élite inca, s. XV – XVI.
Głównym tematem badań Mariusza Ziółkowskiego jest archeoastronomia, archeologia i etnohistoria Inków oraz metodyka i zastosowanie datowania bezwzględnego. Jest autorem lub współautorem 70 prac naukowych.
W 1998 otrzymał peruwiański Order Zasługi za Wybitną Służbę w klasie oficera. W 2023 otrzymał Złoty Medal „Zasłużony dla Nauki Polskiej Sapientia et Veritas”.