Mają one zasadnicze znaczenie dla stworzenia efektywnej gospodarki rynkowej.
Programy polityki dostosowawczej "ortodoksyjne" programy polityki dostosowawczej MFW: koncepcja absorpcyjno-dochodowa, która zakłada, że równowagę bilansu płatniczego osiąga się przez ograniczenie importu i zwiększenie eksportu, a także ograniczenie popytu wewnętrznego koncepcja monetarna, zgodnie z którą deficyt bilansu płatniczego powstaje w wyniku nadmiernej kreacji pieniądza, polityka dostosowawcza w tym przypadku polega na kontroli podaży pieniądza. „heterodoksyjne” programy dostosowawcze, które polegają na odejściu od restrykcyjnej polityki zarządzania popytem wewnętrznym.
Zgodnie z tymi programami, polityka dostosowawcza powinna opierać się na aktywnej interwencji państwa, mającej na celu wyeliminowanie z gospodarki różnego typu ograniczeń.
Narzędzia polityki dostosowawczej Polityka zmiany wydatków – polega na oddziaływaniu państwa na ogólną wielkość popytu (wydatków) za pomocą: polityki fiskalnej polityki podatkowej polityki wydatków budżetowych polityka pieniężna Polityka przesuwania wydatków –