thumb|Patent zaświadczający szlachectwo wystawiony przez marszaka guberni wołyńskiej w 1803 roku thumb|Pieczęć zgromadzenia szlacheckiego guberni wołyńskiej z 1803 roku 260px|thumb|Mapa guberni wołyńskiej 1820 Gubernia wołyńska (, do 1796 roku namiestnictwo izasławskie) – południowo-zachodnia gubernia Imperium Rosyjskiego istniejąca w latach 1792–1925.
Centrum administracyjnym był do 1795 Zasław, później do 1804 Nowogród Wołyński. Od 1804 Żytomierz. Historia
Gubernia została utworzona po II rozbiorze z terytorium województwa wołyńskiego i zachodniego skrawka (z Żytomierzem) województwa kijowskiego Rzeczypospolitej. Jej obszar wynosił 71 736 km², zamieszkany przez 3 501 600 osób (na początku XX wieku).
W latach 1819–1830 gubernia wołyńska pozostawała pod naczelnym zarządem administracyjnym wielkiego księcia KonstantegoWacław Tokarz, Wojna polsko-rosyjska 1830 i 1831, Warszawa 1993, s. 55-56.. Od 1832 weszła w skład Kraju Południowo-Zachodniego (generał-gubernatorstwo kijowskie).
Rozpiętość terytorium guberni sięgała ponad 500 km od Lelikowa na północy do Wołoczysk na południu oraz ok.