Arabella Churchill (ur. 23 lutego 1648, zm. 30 maja 1730 w Londynie) – angielska szlachcianka, kochanka Jakuba II, króla Anglii, Szkocji i Irlandii, oraz matka czwórki ich dzieci (noszących nazwisko FitzJames Stuart, które znaczyło w staroangielskim „syn Jakuba Stuarta”).

Życiorys

Arabella była córką Winstona Churchilla (1620–1688) i jego żony Elisabeth Drake. Jej bratem był słynny angielski dowódca wojskowy John Churchill, pierwszy książę Malborough. Ród Churchilów należał do jednych z najbardziej rojalistycznych rodzin ówczesnej Anglii.

Związek Arabelli z Jakubem, księciem Yorku rozpoczął się około 1665 roku, kiedy jeszcze żyła jego żona Anna Hyde. W tym samym roku została damą dworu księżnej Yorku i urodziła swoje pierwsze dziecko z Jakubem. W ciągu dziesięciu lat związku z przyszłym królem urodziła czwórkę dzieci, z których dwójka urodziła się jeszcze za życia Anny Hyde.

Arabelle opisywano jako „istotę wysoką, o twarzy bladej i nieposiadającą niczego prócz skóry i kości”Charles Carlton: Królewskie faworyty w Anglii. str. 91. Współcześni pamiętnikarze podkreślali także, że była „pełna dowcipnej i żywej inteligencji”, która kontrastowała z bigoteryjnym i melancholijnym usposobieniem księcia.