thumb|Matylda ze swoim bratem Ottonem Matylda (ur. 949, zm. 5 listopada 1011) – opatka klasztoru w Essen, córka księcia szwabskiego Ludolfa i jego żony Idy, wnuczka cesarza Ottona I z dynastii Ludolfingów.
Życiorys Była najwybitniejszą opatką w dziejach klasztoru w Essen. Ofiarowane przez nią dzieła sztuki mają dużą wartość artystyczną. W niepełnym wykazie opatek z 1672 figuruje jako Matylda II. Jej imienniczka Matylda I, o której brak informacji, pełniła swój urząd zapewne w latach 907–910.
Znane źródła Źródła pisane mogące posłużyć do rekonstrukcji życiorysu Matyldy są ubogie. Z wczesnego okresu historii opactwa w Essen (ok. 845–1150) zachowało się jedynie ok. 20 dokumentów. Brak natomiast współczesnej kroniki klasztornej lub żywota.
Daty życia Matyldy są znane z powodu jej przynależności do dynastii Ludolfingów. Jej działalność jest możliwa do rekonstrukcji na podstawie skąpych wzmianek w kronikach i zachowanych dokumentów. Źródłem do poznania osoby Matyldy są również przypisywane jej fundacje artystyczne.
Życiorys Rodzina i młodość Matylda pochodziła z rodziny cesarskiej. Jej ojciec Ludolf był najstarszym synem cesarza Ottona I, jej matka Ida pochodziła z rodu Konradynów. Jej brat Otton był od 973 księciem Szwabii, a od 976 także księciem Bawarii.