Ariusz (ur. ok. 256 lub 260 w CyrenajceReligia. Encyklopedia PWN, tom 1, Warszawa 2001, s. 329., zm. 336 w Konstantynopolu) – wczesnochrześcijański prezbiter, teolog i poeta z Aleksandrii, Libijczyk z pochodzenia.
Jego nauka na temat relacji Boga Ojca i Syna Bożego oraz natury Bóstwa zyskała dużą popularność wśród ówczesnych chrześcijan, najpierw na Wschodzie, później również na Zachodzie, utrzymując się szczególnie długo wśród plemion germańskich. Na soborze w Nicei w 325, który orzekł współistotność i równość w Bóstwie Ojca i Syna została uznana za sprzeczną z nauką Kościoła powszechnego.
Nauka Ariusza jest nazywana arianizmem.
Życiorys thumb|200px|Spalenie pism Ariusza podczas obrad pierwszego soboru powszechnego w Nicei. Manuskrypt CLXV, Biblioteca Capitolare, Vercelli, ok. 825 rok Ariusz, syn Ammoniusa, pobierał nauki u Lucjana, prezbitera z Antiochii. Piotr, biskup Aleksandrii udzielił mu święceń diakonatu, jednak z czasem wykluczył go z gminy chrześcijańskiej z powodów dyscyplinarnych. Następca Piotra, biskup Achillas przyjął z powrotem Ariusza i ustanowił proboszczem w portowej dzielnicy Aleksandrii zwanej Baukalis. Kolejny biskup, Aleksander zażądał wyjaśnienia głoszonych przez niego nauk, które zyskiwały na popularności, na co Ariusz zareagował oskarżeniem biskupa o herezję sabelianizmu.