Maurycjusz (gr. Φλάβιος Μαυρίκιος Τιβέριος Αύγουστος Flavius Mauricius Tiberius Augustus) (ur. 539, zm. 27 listopada 602) – cesarz bizantyński w latach 582–602, ostatni przedstawiciel dynastii wywodzącej się od Justyna I.
Pochodzenie Rodzina władcy pochodziła z Kapadocji – Maurycjusz był mocno związany ze swym ojcem Pawłem. Jego żona Konstantyna urodziła pięciu synów i cztery córki. Był faworytem poprzedniego władcy, Tyberiusza. W 578, pełniąc jeszcze funkcję komesa straży przybocznej, zdołał pokonać Persów. Chory Tyberiusz uczynił go cezarem i zaręczył ze swą córką Konstantyną, a po jego śmierci Maurycjusz został cesarzem.
thumb|250px|Cesarstwo Bizantyńskie w roku 600. Miało we władaniu część terenów byłego Cesarstwa Zachodniorzymskiego.
Panowanie Władca uzyskał pomoc króla Franków Childeberta przeciwko Longobardom w Italii. Utworzył Egzarchat Rawenny, powierzając Smaragdusowi pełnię władzy nad bizantyjskimi posiadłościami na Półwyspie Apenińskim. Kartagina stała się siedzibą utworzonego egzarchatu afrykańskiego. Maurycjusz pozwolił na używanie przez patriarchę Konstantynopola tytułu patriarchy ekumenicznego (oikoumenes). Przeciwko temu zaprotestował papież Grzegorz I Wielki, przybierając tytuł Servus servorum Dei („sługa sług Bożych”).