Strona zdobiona klejnotami jest to strona „cesarska”, natomiast druga jest „stroną Chrystusa”, ponieważ na niej figuruje Chrystus na krzyżu, ponad którym z niebańskiego firmamentu wyłania się Manus Dei. W skarbcu przy kościele kanoniczek w Essen, zachowały się cztery cruces gemmatae – Krzyż Ottona i Matyldy z wizerunkiem Chrystusa na krzyżu i emalią z wizerunkami wnuków cesarza Ottona I – Ottona I Szwabskiego i jego siostry Matyldy, tzw. Krzyż z wielkimi emaliami, z charakterystycznymi dużymi emaliowanymi plakietkami przedstawiającymi Grupę Ukrzyżowania i symbole Czterech Ewangelistów, Krzyż Teofano ozdobiony dużym kryształem górskim na przecięciu ramion oraz tzw. Młodszy Krzyż Matyldy z emaliowanym przedstawieniem adorującej Marię z Dzieciątkiem Jezus ksieni Matyldy. Spośród regaliów cesarskich – na zwieńczeniu korony cesarskiej oraz Krzyż Rzeszy użyto formy krzyża zgodnej z ikonografią crux gemmata. Sztuka romańska przejęła ottońską tradycję na szerszą skalę, objęła znaczną część Europy łacińskiej. Głównymi ośrodkami wyrobu tego typu dzieł były Nadrenia i Saksonia. Przykładami są krzyż procesyjny Bernwarda z Hildesheim przechowywany w skarbcu tamtejszej katedry, pektorał krzyżowy w skarbcu katedry w Maastricht związany ze świętym Serwacym, czy krzyż z katedry w Osnabrück.
Źródło i licencja
Fragment artykułu Wikipedia — Crux gemmata · historia autorów.
Tekst: CC BY-SA 4.0. Wydzielono fragment z dłuższego artykułu.