thumb|right|220px|Statek Mauritius, fragment obrazu Het uitzeilen van een aantal Oost-Indiëvaarders Hendricka Cornelisza Vrooma z 1600, Rijksmuseum w Amsterdamie thumb|right|220px|Pomnik w Goudzie, upamiętniający braci de Houtman
Cornelis de Houtman (ur. 2 kwietnia 1565 w Goudzie, w Holandii, zm. w sierpniu 1599 w Aceh, na Sumatrze, w Indonezji) – holenderski żeglarz i odkrywca. Przewodził pierwszej holenderskiej ekspedycji handlowej do Indonezji (tzw. „Eerste Schipvaart”), przełamując portugalski monopol na handel z Indiami Wschodnimi. Brat Fryderyka de Houtmana.
Pierwsza wyprawa do Indonezji (1595–1597) W 1592 Cornelis de Houtman wraz z bratem Fryderykiem został wysłany przez kupców amsterdamskich do Lizbony, by zdobyć informacje na temat portugalskiego handlu przyprawami. Bracia zostali aresztowani przez Portugalczyków za próbę kradzieży map z drogami żeglugi do Indii Wschodnich. Nie udało im się uzyskać żadnych nowych informacji – potwierdzili tylko to, co Holendrzy już wiedzieli. Po uwolnieniu w 1595 powrócili do Amsterdamu.