thumb|300px|Osoba wykluczona społecznie Marginalizacja społeczna, wykluczenie społeczne, ekskluzja – wyłączenie z udziału w życiu społecznym jednostek, grup społecznych lub w ujęciu globalnym społeczeństw w stosunku do ich otoczenia społecznego. Może odnosić się do procesu wykluczania jednostek i grup albo do stanu wykluczenia. Przeciwieństwo inkluzji.
Geneza i charakterystyka Wykluczenie społeczne jest rozumiane jako niemożliwość bycia uczestnikiem ważnych aspektów życia społecznego, zwłaszcza gospodarczego, politycznego lub kulturowegoM. Krawczyk-Blicharska, P. Nowak, Poradnictwo społeczno-zawodowe formą przeciwdziałania wykluczeniu społecznemu, w: Pomoc – wsparcie społeczne – poradnictwo. Od teorii do praktyki, pod red. M. Piorunek, wyd. Adam Marszałek, Toruń 2010, s. 217..
Przy wykluczaniu społecznym jednostek czynnikami mającymi na to największy wpływ jest bezrobocie i bieda. Jeżeli dochodzi do koncentracji tego typu ludności w ograniczonej przestrzeni topograficznej, wówczas tworzyć się może specyficzna subkultura ubóstwa oraz podklasa społeczna, w której wzory zachowań i systemy wartości często podlegają dziedziczeniu w następnych pokoleniach.