thumb|Tzw. Młodszy krzyż Matyldy Jest to najmłodszy krzyż procesyjny w Essen. Powstał zapewne ok. 1050. Został sporządzony z drewna dębowego obitego złotą blachą. Ma wymiary 45 cm × 30,5 cm. Krzyż jest wyraźnym nawiązaniem do krzyża Ottona i Matyldy. Na przedstawieniu fundacyjnym jest widoczna opatka Matylda w stroju kanoniczki stojąca przed tronującą Madonną. Obramowanie młodszego krzyża Matyldy przypomina krzyż z dużymi płytkami emalii, inną fundację Matyldy. Obramowanie jest wykonane z ułożonych na przemian płytek emalii i kamieni szlachetnych z diagonalnie ułożonymi perłami, przy czym pierwotne położenie emalii zostało zmienione podczas jednej z restauracji. Korpus krzyża został odlany ze srebra. Jest on artystycznie bliski powstałemu ok. 1049 w Kolonii krzyżowi Idy i Hermana. Odstęp czasowy pomiędzy śmiercią Matyldy ukazanej jako fundatorka a czasem wykonania krzyża świadczy, że była to fundacja Teofano, która miała wspierać kult jej poprzedniczki jako wzoru zakonnicy i zapewne jako świętej: Matylda nie została przedstawiona w bizantyjskim stroju dworskim, jak to miało miejsce na krzyżu Ottona i Matyldy, ale w prostym, białym habicie zakonnym, klęcząc przed tronującą Madonną.