Mazdak – perski filozof żyjący na przełomie V i VI wieku. Przywódca antyfeudalnego ruchu zwanego ruchem , korzeniami sięgający do stworzonego w IV lub V wieku przez ruchu zardusztakan (odłam zaratusztrian), którego Mazdak był wyznawcą i zwolennikiem.

Wydarzenia historyczne Mazdak wystąpił ze swoimi naukami za panowania Kawada I (488–531), w czasie kryzysu państwa Sasanidów, wywołanego m.in. przegraną wojną z Heftalitami, utratą wschodnich prowincji oraz nadmiernymi podatkami. Postulował równość i zlikwidowanie wielkich własności ziemskich. W połączeniu z rygoryzmem moralnym oraz obroną niższych warstw społecznych, ruch zyskał ogromną popularność wśród mieszkańców Persji.

Szachinszach Kawad I, chcący umocnić swoje panowanie i ograniczyć władzę arystokracji, uznał nauki filozofa (prawdopodobnie także nawrócił się na doktrynę Mazdaka). W pierwszych latach panowania Kawada przez Persję przetaczały się rewolty społeczne, wywołane przez mazdakidów. W 496 roku Kawad został obalony przez koalicję możnowładców i uwięziony. Po trzech latach uciekł z więzienia i zdołał odzyskać tron.