Maria Tiemigriukowna urodzona jako Kuczenoj ros. Мари́я Темрюко́вна (ur. według różnych źródeł ok. 1544–1546, zm. 6 września 1569) – caryca Rosji od 1561 r. jako druga żona Iwana IV Groźnego, córka kniazia kabardyńskiego (czerkieskiego) Tiemigriuka Ajdarowicza.
Życiorys Pochodzenie Jej ojcem był Tiemgriuk Ajdarowicz, kniaź kabardyński. Nie ma żadnych informacji o jej matce. Nosiła imię Kuczenoj. Miała sześcioro rodzeństwa, m.in. brata Michała Tiemgriukowicza-Czerkasskiego.
Małżeństwo z carem W 1561 r. przyjechała do Moskwy wraz z ojcem Tiemigriukiem. Car Iwan od roku był wdowcem po śmierci pierwszej żony Anastazji, a jego plany matrymonialne związane z królewną polską Katarzyną Jagiellonką nie doszły do skutku. Kuczenoj olśniła urodą cara i nakazał jej pozostanie w swoim pałacu. Aby zostać carycą, musiała przejść na prawosławie. Chrztu udzielił jej Atanazy, przyszły metropolita moskiewski, w lipcu 1561 r. r. Przyjęła imię Maria.