Nazewnictwo Łacińska nazwa gatunkowa – Lilium martagon – pochodzi z języka greckiego. W Starożytnej Grecji wierzono, że kwiaty lilii powstały z mleka uronionego przez Herę, roślinę nazwali więc leirion czyli cienka, delikatna. Drugi człon nazwy – martagon – oznaczał w alchemii roślinę poświęconą Marsowi. Zawdzięcza się go XVI-wiecznym alchemikom, którzy złocistożółtych cebulek lilii używali przy próbach przemiany różnych metali w złoto. Polski człon nazwy – złotogłów – nawiązuje do cennego materiału. Zwana też „leliwą”Erazm Majewski: Słownik nazwisk zoologicznych i botanicznych polskich, Warszawa 1891., górale nazywają ją „lelują”, a gwarowo określana jest też mianem „janowej lilii”. Na Śląsku Cieszyńskim nazywano ją „lilią maślaczką”.
Zagrożenia i ochrona Ze względu na efektowne kwiaty gatunek zagrożony jest z powodu zrywania ich do bukietów oraz przesadzania roślin ze stanowisk naturalnych do ogrodów. Stanowiskom zagraża też zamiana drzewostanów liściastych na iglaste. Roślina jest też chętnie zjadana przez sarny i inne ssaki przeżuwające. Lilia złotogłów objęta jest w Polsce ochroną ścisłą od 1946 rokuRozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin ().