mały|Przykłady różnych typów czujników zbliżeniowychCzujnik zbliżeniowy – rodzaj czujnika służącego do bezkontaktowego wykrywania obecności obiektu w określonym obszarze. W automatyce przemysłowej do czujników i wyłączników zbliżeniowych zalicza się m.in. rozwiązania indukcyjne, pojemnościowe, ultradźwiękowe, fotoelektryczne oraz magnetyczne.
Czujniki zbliżeniowe nie muszą mieć wyłącznie wyjścia binarnego. W wersjach przełączających wykrycie obiektu powoduje zmianę stanu wyjścia, natomiast w czujnikach pomiarowych sygnał wyjściowy może zależeć w sposób ciągły od odległości obiektu. Dobór zasady detekcji zależy m.in. od materiału wykrywanego obiektu, wymaganej odległości działania oraz warunków otoczenia. Czujniki przełączające przekazują informację o wykryciu obiektu w postaci sygnału dwustanowego. W czujnikach półprzewodnikowych stosowane są m.in. wyjścia typu PNP i NPN, a funkcja przełączania może odpowiadać stykowi normalnie otwartemu (NO), normalnie zamkniętemu (NC) albo wyjściom komplementarnym. Inny typ to czujniki pomiarowe z wyjściem analogowym, w których wartość sygnału zależy od położenia lub odległości wykrywanego obiektu.