Cesarz thumb|250px|Śmierć Andronika I Komnena Po śmierci cesarza Manuela (24 września 1180) cesarzem został jego małoletni syn, Aleksy II. Wkrótce, ambitny Andronik stanął na czele opozycji antyłacińskiej i na wiosnę 1182 wyruszył na Konstantynopol. Tymczasem w stolicy doszło do przewrotu – obalono regencję cesarzowej Marii i jej kochanka, protosebastosa Aleksego, a ludność Konstantynopola dokonała okrutnej masakry wszystkich łacinników w mieście, niszcząc także łacińskie kościoły i szpitale. W maju, entuzjastycznie witany, Andronik wkroczył do miasta i ogłosił się opiekunem młodego cesarza.
Zaskakująca jest brutalność i bezwzględność, z jaką postępował od tej pory Andronik, pozbywając się wszystkich stojących na jego drodze do tronu. Najpierw otruł córkę Manuela z mężem, następnie oskarżył o zdradę cesarzową i skazał na śmierć (do własnoręcznego podpisania wyroku zmusił jej syna, Aleksego). Wreszcie, we wrześniu 1183 ogłosił się współwładcą. W dwa miesiące później rozkazał udusić młodego cesarza i został jedynym władcą. Poślubił też wdowę po nim, dwunastoletnią Agnieszkę (Annę) z Francji, córkę króla Ludwika VII.