mają prawo do własnego języka, wrażliwości psychologicznej i akceptowanych norm moralnych. Ludowa pieśń o słoneczku, wytwór kultury tego środowiska, powtarzana jak refren, decyduje o osobliwym kształcie artystycznym utworu. Dramatyczność konfliktu między panem reprezentowanym przez ekonoma a chłopem pracującym na polu, zarysowana przejmująco w Żeńcach, przekracza wszelkie dopuszczalne dotychczas granice opisu życia na wsi. Poeta nie unika akcentów brutalnych, naturalistycznych – coś z barokowego kultu dysonansu i zmieszania odmiennych tonów przeniknęło jednak do świadomości pisarskiej dzierżawcy Czernięcina.
Rzeczywistość, która szeroką falą wtargnęła do sielanki Szymonowica, postawiła pod znakiem zapytania cały sens patriarchalnej mitologii i jej lokalizacji we wsi szlacheckiej. Autor maluje nie tylko obrazy z życia chłopskiego; opis obrzędu weselnego w Kołaczach uzupełnia realistyczną wizję świata scenami z dworku szlacheckiego. Obok najcenniejszych z punktu widzenia nowatorstwa sielanek realistycznych mieszczą się także w zbiorku Szymonowica utwory tradycyjne, konwencjonalne, powielające wątki starożytnej literatury bukolicznej (Teokryt i Wergiliusz), np. sielanki Dafnis, Czary.