Treść utworu thumb|XIX-wieczne wyobrażenie sceny oślepienia Piotra Włostowica Treść nawiązuje do wydarzeń historycznych, kiedy to w ok. 1145 roku doszło do otwartego konfliktu między seniorem Władysławem II Wygnańcem (najstarszym synem Bolesława Krzywoustego), dążącym do jedynowładztwa, a jego przyrodnimi braćmi (juniorami) wspieranymi przez możnowładców. Piotr Włostowic, wojewoda mianowany w 1117 przez Krzywoustego, jednocześnie krewny panującej dynastii, sprzymierzył się z opozycją przeciw Władysławowi II. Razem pokonali go w wojnie domowej w 1146 r., po czym książę uciekł z kraju. Zmarł na wygnaniu w 1159.
Postacią centralną utworu jest wojewoda Piotr, który oskarża żonę księcia Władysława o cudzołóstwo. Wściekła Agnieszka w ramach zemsty wmawia Władysławowi, że jego bracia wraz z wojewodą usiłują go obalić, wkrótce wybucha wojna domowa. Starania braci i mowa Piotra przynoszą skutek odwrotny od zamierzonego – książę-senior potęguje represje. Władysław namówiony przez Agnieszkę zleca rycerzowi Dobkowi porwanie Piotra. Dobek podstępnie chwyta wojewodę, jego syna i starostę Rogera, jego dom zaś pali. Wstawiennictwo zięcia Włostowica Jaksy nie przynosi skutku – Piotr zostaje oślepiony i wygnany, choć Agnieszka żądała dla niego śmierci.