thumb|right|Widok na Whakatane thumb|220px|right|Port w Whakatane o zachodzie słońca

Whakatane – miasto w Nowej Zelandii na Wyspie Północnej leżące nad Zatoką Obfitości. Whakatane leży 90 kilometrów na wschód od Taurangi i 98 kilometrów na północny wschód od Rotorua przy ujściu rzeki Whakatane. Miasto liczy 18 000 mieszkańców a kolejne 15 000 ludzi mieszka w rozległym rejonie Whakatane. Z tego około 40% ludności pochodzi od Maorysów.

Historia Osadnictwo Tereny, na których obecnie jest położone miasto, były już od dawna zamieszkiwane. Maoryskie pā powstały, kiedy tylko pierwsi polinezyjscy osadnicy przybyli do tej ziemi. Było to około XII wieku.

Nazwa Whakatane upamiętnia wydarzenie, które miało miejsce po przypłynięciu na Mataatua. Kiedy mężczyźni wyszli z łodzi waka na ląd, zaczęła się ona oddalać od brzegu. Wtedy Wairaka, córka wodza powiedziała “Kia Whakatāne au i ahau” (“Spełnię rolę mężczyzny”) i podniosła wiosło (czego kobietom nie wolno było robić), dzięki czemu z pomocą innych kobiet ocaliła łódź.