Klasyfikacja z uwzględnieniem czynników ryzyka wystąpienia powikłanego ZUM ZUM proste: (niepowikłane) – bez cech zastoju moczu, wad układu moczowego, innych chorób i z typowymi bakteriami. Zakażenia te rzadko prowadzą do powikłań, na ogół nie wymagają szerszej diagnostyki i konsultacji. ZUM złożone: (powikłane) – rozpoznaje się u osób: z wadami układu moczowego prowadzącymi do zastoju moczu z upośledzeniem ogólnoustrojowych lub miejscowych mechanizmów obronnych z chorobą podstawową zwiększającą ryzyko zakażenia lub utrudniającą prowadzenie skutecznej terapii z zakażeniem przebiegającym z nietypowymi drobnoustrojami
Choć starszy wiek, płeć męska i ciąża również są czynnikami ryzyka, ich obecność nie jest równoznaczna z rozpoznaniem ZUM powikłanego.
Klasyfikacja na podstawie przebiegu klinicznego zakażenia typowe ZUM: wywołane przez bakterię Escherichia coli poddaje się leczeniu bez zaburzeń wydalania moczu z prawidłową czynnością nerek, atypowe ZUM rozpoznaje się przy stwierdzeniu przynajmniej jednego z poniższych: istotna nieprawidłowość w badaniu przedmiotowym (np.