Bitwa pod Krutami – bitwa stoczona 30 stycznia 1918 r. pomiędzy oddziałem bolszewickiej armii Michaiła Murawjowa a ochotnikami ukraińskimi dowodzonymi przez Awerkija Honczarenkę, w pobliżu stacji kolejowej Kruty.
22 stycznia 1918 Ukraińska Republika Ludowa znalazła się w stanie wojny z bolszewicką Rosją. Bolszewicy w sile 20-30 tysięcy, pod dowództwem Władimira Antonowa-Owsiejenki, zajęli gubernie charkowską, katerynosławską i połtawską i skierowali się w kierunku Kijowa.
Wojska podporządkowane URL, liczące latem 1917 około 200 000 żołnierzy, stopniały do 15 000, rozmieszczonych na całym terytorium Ukrainy. Dlatego też rząd URL wezwał do formowania oddziałów ochotniczych w celu obrony państwa. Na apel odpowiedzieli studenci kijowskiego Uniwersytetu św. Włodzimierza i Ukraińskiego Uniwersytetu Ludowego, formując Kureń Studencki. Wstąpili do niego również uczniowie starszych klas ukraińskiego gimnazjum im. Cyrylo-Metodiańskiego Bractwa Miasta Kijowa.
26 stycznia dowództwo wojskowe otrzymało od Awerkija Honczarenki, dowódcy ukraińskiego operującego pod Bachmaczem, zawiadomienie o rozpoczęciu bolszewickiego natarcia i prośbę o pomoc. 27 stycznia wysłano mu na pomoc pierwszą sotnię nowo organizowanego Kurenia Studenckiego, bez żadnego przeszkolenia wojskowego, w sile około 120 osób.