Izabela (właściwie: ElżbietaImię Izabela jest hiszpańską wersją imienia Elżbieta. Chociaż prawdziwe imię księżnej brzmiało Elżbieta, z reguły posługiwała się ona jego hiszpańską formą i pod imieniem Izabela przeszła do historii.) Dorota z Flemmingów Czartoryska (ur. 31 marca 1745Wiele źródeł mylnie podaje datę urodzenia Izabeli Czartoryskiej jako 3 marca 1746. Kwestię tę wyjaśnia Grażyna Bartnik-Szymańska w artykule Jak dumną była, że się Polką urodziła – Izabela Czartoryska, twórczyni muzeum pamiątek narodowych. w Warszawie, zm. 17 czerwca 1835 w Wysocku) – polska arystokratka doby oświecenia, żona księcia Adama Kazimierza Czartoryskiego, przez którego weszła do stronnictwa politycznego Familii, w okresie Sejmu Czteroletniego związana ze Stronnictwem Patriotycznym. W młodości znana ze swobody obyczajów, wśród jej kochanków byli m.in. król Stanisław August Poniatowski i Nikołaj Repnin, poseł rosyjski w Warszawie. W późniejszym okresie życia czynnie zaangażowana w życie polityczne schyłkowego okresu I Rzeczypospolitej i pierwszych lat XIX wieku. Pisarka, mecenaska sztuki, kolekcjonerka pamiątek historycznych, które gromadziła zarówno w Polsce, jak i podczas swoich licznych podróży po Europie.