mały|Tory cząstek promieniowania kosmicznego zarejestrowane na fotografii (1960) Promieniowanie kosmiczne – promieniowanie złożone, zarówno korpuskularne jak i elektromagnetyczne, docierające do Ziemi z otaczającej ją przestrzeni kosmicznej. Wyróżnia się dwa rodzaje promieniowanie kosmicznego: pierwotne – pochodzące bezpośrednio z Kosmosu; wtórne – powstałe w reakcjach promieniowania kosmicznego pierwotnego z jądrami atomów gazów atmosferycznych.
Korpuskularna część promieniowania składa się głównie z protonów (90% cząstek), cząstek alfa (9%), elektronów (ok. 1%) i nielicznych cięższych jąder.
Historia odkrycia Promieniowanie kosmiczne powoduje zwiększenie jonizacji powietrza wraz ze wzrostem wysokości. Po raz pierwszy stwierdził ten fakt V.F. Hess w 1912 roku (podczas lotu balonowego) i jego uważa się za odkrywcę promieniowania kosmicznego. Hipoteza, że jonizacja ta jest wynikiem promieniowania dochodzącego spoza atmosfery ziemskiej, wywołała sporo kontrowersji i dopiero przeprowadzone w latach 1923–26 doświadczenia R.K. Millikana całkowicie ją potwierdziły;