Teodor Edward Józef Marchlewski (ur. 12 lipca 1899 w Ardwick (Manchester), zm. 27 stycznia 1962 w Krakowie) – biolog genetyk, profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego, w latach 1948–1956 rektor tej uczelni, w latach 1952–1956 poseł na Sejm PRL I kadencji z ramienia PZPR.
Życiorys Urodził się w rodzinie Leona i Fanny z domu Hargreaves (zm. 1932). Miał młodszych braci Marcelego i Jana, a jego stryjem był Julian MarchlewskiTeodor Edward Józef Marchlewski M.J. Minakowski, Genealogia Potomków Sejmu Wielkiego [dostęp 2024-08-23].. W 1900 przyjechał z rodzicami do Krakowa. Maturę zdał w 1918 w Gimnazjum św. Jacka w Krakowie. W 1922 uzyskał stopień doktora filozofii UJ. Później dzięki stypendiom kontynuował studia w Edynburgu, Utrechcie i Kopenhadze. Habilitował się w 1927, a tytuł profesora uzyskał w 1934. W latach 1938–1940 był dziekanem Wydziału Rolniczego UJ (od listopada 1939 do stycznia 1940 jedynie formalnie, gdyż 6 listopada 1939 w ramach Sonderaktion Krakau został uwięziony przez gestapo i osadzony w obozie koncentracyjnym Sachsenhausen). Wskutek ciężkiej choroby, która w rezultacie spowodowała trwałe kalectwo, został on zwolniony już po kilku miesiącach.