Jedynym we władzach partyjnych przeciwnikiem tej koncepcji pozostawał sekretarz organizacyjny Komitetu Centralnego Todor Łukanow.

Rząd podejrzewając komunistów, 12 września zamknął lokale partii i zdelegalizował jej wydawnictwa. Aresztowanych zostało 2000 działaczy komunistycznych, w tym sekretarz polityczny KC Christo Kabakczyjew. Pozostali na wolności członkowie KC nie byli zgodni co do dalszej taktyki. Dopiero 20 września Komitet Centralny zdecydował się na militarne powstanie. Na czele powstańców stanął komitet wojskowo-rewolucyjny z Dymitrowem, Kołarowem i Gawriłem Genowem.

Powstanie wrześniowe thumb|Kolumna powstańców pojmanych przez siły rządowe (1923)

Współorganizowana przez komunistów rewolta oficjalnie rozpoczęła się 23 września (niemniej jednak walki komunistycznych i ludowych oddziałów z rządem toczyły się już od początku miesiąca). Największym osiągnięciem powstańców było zdobycie Nowej Zagory. W Nowej Zagorze powstańcy uwolnili grupę więźniów i utworzyli rząd robotniczo-chłopski. Na czele zbuntowanych oddziałów stanął uwolniony z więzienia Petko Enew, jednak jeszcze 20 września siły wojskowe, sprowadzone z Jambołu, Sliwenu i Harmanli, stłumiły wystąpienie i rozpoczęły represje wobec komunistówWasilewski s. 249..