Archiwum Państwowe w Lublinie powołane zostało na mocy reskryptu Rady Regencyjnej z 31 lipca 1918 roku.
Historia W XVI wieku w Lublinie funkcjonowały dwa archiwa: miejskie w tzw. Małym Ratuszu przy ul. Archidiakońskiej i archiwum ksiąg grodzkich na Zamku Lubelskim. Wraz z organizacją Trybunału Koronnego utworzono trzecie archiwum w klasztorze Dominikanów. Działalność archiwów kontynuowana była po III rozbiorze Polski. W 1827 roku powstało Archiwum Akt Dawnych mieszczące się w klasztorze Dominikanów, które miało scalić i zabezpieczyć archiwalia sądowe i miejskie z terenu Lubelszczyzny. Po likwidacji Archiwum w 1887 roku, akta przewieziono do Centralnego Archiwum w Wilnie, wraz z pergaminami, które trafiły do wileńskiej biblioteki. W 1919 i 1962 większość z tych zbiorów powróciła do LublinaHistoria Archiwum Państwowego w Lublinie.