Nadciśnienie śródczaszkowe, nadciśnienie wewnątrzczaszkowe, wzmożone/podwyższone/zwiększone ciśnienie śródczaszkowe/wewnątrzczaszkowe – stan, w którym ciśnienie płynu mózgowo-rdzeniowego krążącego w układzie komorowym mózgowia jest wyższe od normalnego. Prawidłowe ciśnienie tego płynu wynosi od 50 do 200 mm H2O (od 0,5 do 2,0 kPa).
Etiologia Stanami, w których występuje nadciśnienie śródczaszkowe, są między innymi: guzy śródczaszkowe guzy nowotworowe krwiaki guzy zapalne i infekcyjne ropień mózgu kilak gruźliczak pasożyty zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych pourazowy obrzęk mózgu wodogłowie torbiel pajęczynówki
Patogeneza Do stanu nadciśnienia śródczaszkowego dochodzi w wyniku narastania dodatkowej patologicznej masy wewnątrzczaszkowej (guza nowotworowego, zapalnego lub innego), zwiększenia się objętości płynu międzykomórkowego lub wewnątrzkomórkowego (czyli obrzęku mózgu), znacznego wzrostu objętości krwi zalegającej w mózgu (stan ten nazywa się obrzmieniem mózgu, wywoływany jest patologicznym rozszerzeniem się naczyń mózgowych), a także wzrostu objętości płynu mózgowo-rdzeniowego, czyli wodogłowia.