Ojcu poety udało się postawić drewniany dom, jednak po pożarze z lat 1806–1807 zdecydowano się na budowę murowanego, co w ówczesnym Nowogródku było sporym osiągnięciem (murowane były wówczas tylko klasztor i kościoły).
Aż do śmierci ojca Mikołaja Mickiewicza rodzina mieszkała w domu, później była jednak zmuszona przenieść się do oficyny. Po śmierci matki (1820) domostwo przejął Franciszek Mickiewicz (brat poety), który mieszkał tu do wybuchu powstania listopadowego. Za udział w walkach majątek został przez władze carskie skonfiskowany i sprzedany. Od tego czasu dom przechodził z rąk do rąk – dwa razy ulegał pożarom (pierwszy raz drewniana oficyna w 1863, dwadzieścia lat później korpus główny). Podczas I wojny światowej i wojny polsko-sowieckiej kwaterowały tu armie niemiecka, polska i bolszewicka.
Przez okres międzywojenny trwały negocjacje z ówczesnymi właścicielami domu, którzy dopiero w 1937 zgodzili się go odsprzedać na cele muzealne. 11 września 1938 nastąpiło otwarcie muzeum.