Struktura sieci tworzona jest tak, aby maksymalnie wydłużyć czas działania baterii węzłów.
Zazwyczaj organizacja sieci czujnikowej rozpoczyna się od detekcji sąsiadów oraz pomiaru odległości od nich. Lokalizacja geometryczna węzła uzyskiwana jest w jeden z trzech sposobów: na podstawie pomiaru RSSI (Radio Signal Strength Indication) – przy sieciach bezprzewodowych, na podstawie pomiaru czasu przesyłu pakietów, poprzez komunikację z węzłami referencyjnymi, których położenie jest znane.
Dzięki działaniu specjalnych algorytmów lokalizacyjnych, wykrywana jest topologia sieci, a dopiero później ma miejsce jej właściwa organizacja.
Niektóre algorytmy są w stanie zdecydować o nieużywaniu tych wykrytych węzłów, które nie są niezbędne do realizacji zadania, aby zaoszczędzić ich baterie (ang. Dominating Set based algorithms). Inne wykorzystują wszystkie znalezione węzły, ale ograniczają sposoby ich połączenia (ang. Link-pruning algorithms). Większa ilość krótkich przesłań jest bardziej wydajna z punktu widzenia oszczędności energii oraz zmniejsza ryzyko interferencji w przypadku komunikacji bezprzewodowej.