thumb|300px|Mapa przedstawiająca unie walutowe i państwa jednostronnie przyjmujące cudzą walutę:
Unia walutowa, unia monetarna – system, w którym kraje nim objęte rezygnują ze swoich walut narodowych na rzecz wspólnej waluty. Kraje objęte unią walutową nie prowadzą niezależnych polityk pieniężnych (prowadzona jest jedna polityka realizowana przez wspólnie powołany bank centralny)I. D. Tymoczko: Analiza porównawcza systemów kursu walutowego, Warszawa: Materiały i studia NBP, 2013, ISSN 2084-6258..
Zgodnie z inną definicją unia walutowa to forma wspólnego rynku wnosząca dodatkowo dwa zasadnicze elementy: wspólny rynek kapitałowy (w tym finansowy), integrujących się krajów oraz unię kursową (unię tę można zrealizować przez wprowadzenie pełnej wymienialności walut tych krajów lub przez stosowanie we wzajemnych rozliczeniach wspólnej waluty)P. Coffey, J.R. Presley: European Monetary Integration, London: Macmillan Press, 1976 (cyt. za L.