Bitwa pod Kcynią – miała miejsce 1 czerwca 1656 roku podczas drugiej wojny północnej.
Stefan Czarniecki po zakończeniu wyprawy wielkopolskiej ruszył 20 maja z Uniejowa do Prus Królewskich, gdzie połączył się z miejscowym pospolitym ruszeniem dowodzonym przez wojewodę malborskiego Jakuba Weyhera. Wojska polskie rozłożyły się na odpoczynek pod Kcynią, gdzie czuły się całkowicie bezpieczne, gdyż ochraniały je szerokie rozlewiska Noteci. Poczynania Czarnieckiego obserwował brat króla Szwecji książę Jan Adolf, który próbując ustalić położenie polskich wojsk 26 maja ponownie zdobył Bydgoszcz.
Pojawienie się w Prusach Czarnieckiego zaniepokoiło króla Szwecji Karola Gustawa, który w tym czasie prowadził oblężenie Gdańska. Po ustaleniu polskich pozycji Karol Gustaw niespodziewanie porzucił oblężenie Gdańska i ruszył na południe. Armia króla Szwecji 31 maja stanęła w Bydgoszczy, gdzie połączyła się z siłami Jana Adolfa. Na naradzie dowódcy szwedzcy postanowili rozbić wojska Czarnieckiego. Po przeprawieniu się przez Noteć 1 czerwca pod Rynarzewem Szwedzi niespodziewanie zaatakowali rozłożonych na kwaterach Polaków.