Środki przeczyszczające, leki przeczyszczające – produkty roślinne, związki chemiczne lub leki wzmagające ruchy jelit albo rozluźniające stolec i przyśpieszające w ten sposób wypróżnienie, przyjmowane najczęściej przy zaparciach, zwykle doustnie lub w postaci czopków.
Niektóre solne leki przeczyszczające, a także działające pobudzająco lub poślizgowo, są stosowane do oczyszczenia jelita grubego w celu wykonania badań odbytnicy i jelit. W takich przypadkach można je podawać we wlewach doodbytniczych. Wystarczająco wysokie dawki leków przeczyszczających powodują wystąpienie biegunki.
Zaparcia bez znanej przyczyny organicznej, czyli idiopatyczne, występują częściej u kobiet niż u mężczyzn.
Środki zwiększające objętość mas kałowych (pęczniejące) Miejsce działania: jelito cienkie i grube Początek działania: 12–72 godzin Przykłady: inulina, babka płesznik, metyloceluloza, polikarbofil, błonnik pokarmowy, jabłka, otręby, płatki owsiane, pektyny, gumy roślinne (agar, sterkulina)
Środki zmiękczające masy kałowe i surfaktanty (ułatwiające pasaż) Miejsce działania: jelito cienkie i grube Początek działania: 12–72 godzin Przykłady: dokuzan sodowy, senes
Środki powlekające i zmiękczające Miejsce działania: jelito grube Początek działania: 6–8 godzin Przykłady: parafina ciekła