thumb|296x296px|Herb Lubicz Żółkiewscy herbu Lubicz – polski ród magnacki. Głównym przedstawicielem rodu jest Stanisław Żółkiewski (1547–1620), hetman wielki i kanclerz wielki koronny. Jego dziadem był Mikołaj Żółkiewski.
Historia Ród Żółkiewskich wywodził się z Mazowsza, skąd przed końcem XIV stulecia jako drobni rycerze przybyli na ruską wtedy (w sensie kulturowo-cywilizacyjnym) ziemię chełmską. W latach 1388–1462 dawne ruskie księstwo bełskie było lennem polskim rządzonym przez książąt mazowieckich i w tym właśnie okresie rzesze drobnego, mazowieckiego rycerstwa często bardzo ubogiego (a wraz z nimi także grupy ludności pośredniej pomiędzy chłopstwem a rycerzami) podążały w poszukiwaniu poprawy statusu materialnego na ziemię bełską osiedlając się też w sąsiedniej ziemi chełmskiej, świeżo przyłączonej w roku 1387 do Polski i leżącej niejako "po drodze". Gniazdem rodowym Żółkiewskich była wieś Żółkiew (od 1702 roku Żółkiewka) koło Krasnegostawu położona nad rzeką o podobnej nazwie – Żółkiewką. Od nazwy tej wsi ród wziął swe nazwisko. Tereny te są wzmiankowane w traktacie granicznym z roku 1359 pomiędzy ziemią lubelską a księstwem chełmskim (należącym wtedy do Litwy).