Sztuka religijna, zgodnie z założeniami soboru trydenckiego, reprezentuje Kościół triumfujący i unaocznia wiernym jego wielkość poprzez bogatą i monumentalną architekturę, olśniewający przepych wystroju wnętrz, pełne emocji, wręcz teatralne nabożeństwa. W odróżnieniu od surowych budowli protestanckich, w kościołach katolickich wszystkie dziedziny sztuk plastycznych miały współgrać ze sobą w przekazywaniu wiernym mistycznego przesłania.
Państwo Kościelne, najbardziej samodzielne pod względem gospodarczym i politycznym, stało się, wraz ze stolicą Rzymem, centrum kulturalnym Włoch. Realizację postulatów soboru trydenckiego, dotyczących m.in. sztuki i architektury, zlecono powstałemu około 1540 roku zakonowi jezuitów, który zrzeszał ludzi wykształconych, ogarniętych pasją misjonarską i całkowicie oddanych katolickiej ortodoksji. Wczesny barok stał się stylem jezuickim, wypracowanym w Rzymie pod czujnym okiem papieża.