Powstanie Fedorowicza (inaczej „Powstanie wypiszczyków” od „wypisanych z rejestru”) – zbrojne wystąpienie Kozaków i chłopów pod wodzą hetmana Tarasa Fedorowicza przeciw Rzeczypospolitej w 1630Praca zbiorowa Dzieje świata. Chronologiczny przegląd ważniejszych wydarzeń., Warszawa 1990, s.187..

Przyczyny powstania Po przyjęciu w 1625 ordynacji kurukowskiej ograniczającej liczbę Kozaków rejestrowych do liczby 6000 ludzi, poza rejestrem pozostała wielka liczba Kozaków nierejestrowych, których status prawny nie był jasno określony, a których tendencja polityczna dążyła do zrównania z chłopami. Powstawały więc napięcia pomiędzy Kozakami rejestrowymi (którzy zdołali wywalczyć sobie szereg przywilejów od Rzeczypospolitej) a pozostałymi.

Kolejnym problemem był konflikt religijny pomiędzy wyznawcami kościoła unickiego podległymi formalnie papieżowi, będącymi utożsamianymi z Polakami, a wyznawcami prawosławia niezależnymi od papiestwa. Konflikt był podsycany przez popów prawosławnych. Koniecpolski pisał: „Napłynęły do nich (Kozaków) listy od niektórych osób, tak duchownych, jak i świeckich religii greckiej, w których powiadali, że ich wiarę znoszą Polacy, cerkwie niszczą, prosząc, aby się przy wierze swojej pozostali. Namowy te rozdrażniły czerń i całą Ukrainę poruszyły tak, że nikt z tamtejszych obywateli (tj.