Rafał Matyja (ur. 19 września 1967 w Warszawie) – polski historyk i politolog, doktor habilitowany nauk społecznych, twórca i wieloletni prodziekan Wydziału Studiów Politycznych i kierownik Zakładu Studiów Politycznych Wyższej Szkoły Biznesu – National Louis University w Nowym Sączu, obecnie profesor Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, publicysta, redaktor naczelny kwartalnika „Praktyka Polityczna”. Autor hasła budowy IV Rzeczypospolitej.
Życiorys Jest absolwentem Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego (magisterium w 1992). W 2001 uzyskał stopień naukowy doktora nauk humanistycznych w Instytucie Studiów Politycznych PAN na podstawie rozprawy „PRL w refleksji politycznej lat 1956–1980” (promotor Wojciech Roszkowski). W 2014 uzyskał stopień doktora habilitowanego na Wydziale Studiów Międzynarodowych i Politycznych Uniwersytetu Jagiellońskiego na podstawie oceny dorobku naukowego i pracy pt. „Rywalizacja polityczna w Polsce”.