Einsatzkommando 16 (EK 16) – specjalna grupa operacyjna (Einsatzgruppen) niemieckiej policji bezpieczeństwa i służby bezpieczeństwa, działająca w pierwszych miesiącach okupacji na zajętych przez Wehrmacht terenach Wolnego Miasta Gdańska i Pomorza Nadwiślańskiego. Pomiędzy wrześniem a listopadem 1939 r., członkowie Einsatzkommando 16 dopuścili się szeregu zbrodni na ludności Pomorza, odgrywając między innymi kluczową rolę podczas masowych mordów w Piaśnicy, toruńskiej Barbarce, czy w „Dolinie śmierci” pod Bydgoszczą. W prowadzonych na własny użytek statystykach, Niemcy oceniali liczbę ofiar Einsatzkommando 16 na około 20 tysięcyPewne wyobrażenie o ogólnych stratach ludności Pomorza w 1939 r. dają sprawozdania grup operacyjnych policji bezpieczeństwa, zwłaszcza meldunek komendanta 16 oddziału operacyjnego w Bydgoszczy z 20 października, który stwierdza, że liczba Polaków straconych w okresie zarządu wojskowego na terenie Pomorza oceniona została na około 20 000. (Barbara Bojarska, Eksterminacja inteligencji polskiej na Pomorzu Gdańskim Poznań, Instytut Zachodni 1972, s.