to straszny, bardzo straszny dwór! – jak powiedział Stefan w Arii z kurantem, a sam Miecznik, gospodarz dworu też dopowie i tak strasznym będzie wciąż, Boska wola!... dlaczego? Grozę sąsiadów wywołuje uroda mieszkających „od zawsze” w Kalinowie panien. W trudnych wojennych czasach to tam w konkury uderzają młodzi przystojni szlachcice. Córkom sąsiadów zagraża staropanieństwo.
Osoby Miecznik (baryton) Hanna i Jadwiga – jego córki (sopran i mezzosopran) Damazy – zalotnik Jadwigi i Hanny (tenor) Zbigniew i Stefan – bracia, towarzysze pancerni (bas i tenor) Maciej – stary sługa braci (baryton) Skołuba – stary żołnierz i klucznik Miecznika (bas) Cześnikowa – stryjenka braci (mezzosopran) Marta – niewiasta pracująca w domu „panów braci” (sopran) Grześ – pastuch (baryton) Stara kobieta (mezzosopran) Chłopiec (rola mówiona)
Słynne arie i melodie Więc gdy się rozstaniem (początek I aktu) Z tej strony Powiśla (Cześnikowa, akt I) Spod igiełek kwiaty rosną (początek II aktu) dumka Jadwigi Biegnie słuchać w lasy knieje, akt II Recytatyw i polonezowa aria Miecznika z II aktu Bawić się, jak chcemy możem...