Ruina – termin stosowany w ukraińskich badaniach historycznych na określenie okresu w historii Hetmanatu od śmierci Bohdana Chmielnickiego (1657) do wyboru hetmana Iwana Mazepy (1687). Okres ten charakteryzował się postępującym upadkiem autonomicznych rządów na Hetmańszczyźnie, postępującą anarchią, wojną domową oraz interwencjami państw sąsiednich. Ruinę podsumowuje ludowe ukraińskie powiedzenie „Od Bohdana do Iwana nie było hetmana“ ().

Lata 1657-1658 W kwietniu 1657 ciężko chory Bohdan Chmielnicki przekazał za zgodą starszyzny kozackiej buławę hetmańską swojemu 16-letniemu synowi Jurijowi. Po jego śmierci, 4 września 1657 w Czehryniu odbyła się rada kozackiej starszyzny, która do czasu osiągnięcia pełnoletności przez Jurija przekazała funkcję hetmańską pisarzowi generalnemu Iwanowi Wyhowskiemu. Jego prawą ręką został Jerzy Niemirycz.

W tym czasie rozpoczął się bunt posiadającej autonomię w ramach Hetmanatu Siczy Zaporoskiej. Biedni Kozacy, zwani towarzystwem niżowym, urażeni niezaproszeniem ich na wybór nowego hetmana, wyszli z Niżu i zaatakowali majątki starszyzny kozackiej na południowej Kijowszczyźnie. Towarzystwu nie odpowiadała również centralizacja władzy oraz różnicowanie społeczne stanu kozackiego.