thumb|Strona tytułowa rejestru kozackiego po ugodzie zborowskiej 1649 Rejestr kozacki – spis Kozaków, których Rzeczpospolita wykorzystywała jako żołnierzy zaciężnych w służbie wojskowej do obrony południowo-wschodnich ziem ruskich Korony przed najazdami Tatarów krymskich.
Rejestr został wprowadzony przez Zygmunta II Augusta po Unii Lubelskiej. Kozacy wpisani do rejestru mieli zagwarantowaną wolność osobistą, egzempcję wojskową i otrzymywali żołd ze skarbu państwa, innym natomiast groziło wprzęgnięcie w system feudalno-pańszczyźnianych zależnościOmówienie kozackich przywilejów: „Z tym najprzedniejszym w Rzpltey stanem porównani” – przywileje elity kozackiej (rejestrowych) w pierwszej ćwierci XVII wieku, w: Vade Nobiscum VI s. 143 - 149..
Kozacy nieobjęci rejestrem domagali się przez wiele lat jego poszerzenia, występowali przeciwko magnaterii kresowej (pochodzenia polskiego lub ruskiego).
Rejestr objął pierwotnie 500 KozakówKarol Łopatecki, "Disciplina militaris" w wojskach Rzeczypospolitej do połowy XVII wieku, 2012, s. 268 - 272.. Z czasem liczba Kozaków rejestrowych się zwiększała, lecz i tak nie wszyscy chętni mogli być do niego wpisani.
Ordynacja kurukowska z 1625 ustalała wysokość rejestru na 6 tysięcy.