20 grudnia 1919 r. Armia Czerwona zajęła Tomsk; biała 1 Armia nie podjęła faktycznie obrony miasta. Tymczasem ocalałe oddziały 2 i 3 Armii opuściły je wcześniej i skierowały się na Krasnojarsk, docierając 31 grudnia do AczyńskaJ. D. Smele, Civil war..., s. 590.. Od 17 grudnia na linii transsyberyjskiej ustał ruch pociągów na wschód w związku z przypadkową eksplozją amunicji w jednym z pociągów na miejscowej stacjiJ. D. Smele, Civil war..., s. 596-597.. 3 Armia, maszerując w odległości 40 km na południe od transsyberyjskiej linii kolejowej, poruszała się przez odsłonięte stepy, a następnie przez pozbawioną dróg tajgę. 2 Armia i resztki 1 Armii przemieszczała się na północ od linii kolejowej. 3 Armia nie miała przy tym szans na pomoc lokalnych mieszkańców, gdyż znajdujące się na jej szlaku miejscowości były bardzo niewielkie i skrajnie zubożałe. Zarówno idący na północ, jak i na południe od linii kolejowej byli dziesiątkowani przez tyfus i inne choroby, ginęli również w trakcie zamieci śnieżnych. Maszerujący nie mieli możliwości grzebania zwłok;
Źródło i licencja
Fragment artykułu Wikipedia — Wielki Syberyjski Marsz Lodowy · historia autorów.
Tekst: CC BY-SA 4.0. Wydzielono fragment z dłuższego artykułu.