Przyczyny thumb|upright=1.25|Zmiany średniej globalnej temperatury w ostatnim tysiącleciu. Spadek krótko po roku 1800 jest zauważalny w większości podobnych rekonstrukcji. Aberracje klimatyczne wystąpiły w głównej mierze na skutek erupcji wulkanu Tambora, mającej miejsce w dniach 5–15 kwietnia 1815 na wyspie Sumbawa w Holenderskich Indiach Wschodnich (dzisiejsza Indonezja).Bellrock.org.uk: Misc.. Erupcja ta wprowadziła olbrzymie ilości popiołu wulkanicznego do górnych warstw atmosfery. Nieco wcześniej, w końcówce XVIII wieku, ludy europejskie cierpiały głód i choroby wskutek erupcji islandzkiego wulkanu Laki. Dodatkowo wydarzyło się to w środku okresu małej aktywności słonecznej, zwanego minimum Daltona, mającego miejsce w latach 1790–1830. Dodatkowo trwała tzw. mała epoka lodowa.
W tym czasie przejawiały aktywność inne wulkany: Niezidentyfikowana erupcja z 1808 roku, Soufrière na wyspie Saint Vincent na Karaibach w 1812 roku, Suwanosejima na wyspie Tokara w Japonii w 1813 oraz Mayon na Filipinach w 1814.
Te erupcje dodatkowo zwiększyły ilość pyłu w atmosferze, zmniejszając ilość energii słonecznej docierającej do powierzchni ziemi.