Jadwiga skarży się na swój los i wstyd, jaki spadł na nią przez małżeństwo Ulany z Cyganem Manru, który dla niej porzucił życie wędrowne. Włóczęga i wiejski znachor Urok, potajemnie zakochany w Ulanie, nakłania Jadwigę do pogodzenia się z córką. Ulana przybywa, błagając matkę o wybaczenie i wsparcie, gdyż wraz z mężem i dzieckiem cierpią niedostatek. Jadwiga zgadza się ją przyjąć jedynie pod warunkiem, że Ulana zerwie z Manru. Bohaterka odmawia i, gdy pojawia się jej mąż, odchodzi razem z nim, nie bacząc na złorzeczenia matki i opór górali.
Akt II
Manru mieszka z Ulaną i dzieckiem w odosobnionej chacie poza wsią. Z miłości do żony porzucił dawnych kompanów i życie wędrowne, poświęcając się pracy kowala. Coraz mocniej doskwiera mu jednak tęsknota za cygańską swobodą, podsycana melodią skrzypiec starego Jaga, który nakłania go do powrotu do taboru i do pięknej Azy. Manru staje się ponury i zamyślony, a Ulana, czując że traci jego uczucie, prosi Uroka o napój miłosny. Gdy mąż wypija podany trunek, ponownie ogarnia go namiętność i oddanie wobec żony.
Akt III