Dmitrij Jakowlewicz Samokwasow (ros. Дмитрий Яковлевич Самоквасов; ur. w chutorze Samokwasow w guberni czernihowskiej, zm. w Moskwie) – rosyjski archeolog i historyk prawa rosyjskiego.

Życiorys Ukończył studia na wydziale prawa Uniwersytetu w Petersburgu. W latach 1877–1894 pracował na Cesarskim Uniwersytecie Warszawskim jako docent i profesor historii prawa rosyjskiego, a w latach 1887–1892 był dziekanem Wydziału Prawa uniwersytetu w Warszawie. Od 1894 pracował na Uniwersytecie Moskiewskim.

Był członkiem rosyjskiej Imperialnej Komisji Archeologicznej i z jej polecenia w 1890 roku przeprowadził badania w kurhanach scytyjskich w Ryżanówce, weryfikując pracę polskiego archeologa Gotfryda Ossowskiego. Prowadził wykopaliska archeologiczne w wielu regionach Rosji. Jednak najsłynniejsze jego prace to wykopaliska w staroruskim kurhanie Czornaja Mogiła w latach 1872–1874 oraz na cmentarzyskach średniowiecznych wojów ruskich wokół Czernihowa.

W 1891 roku przekazał swoją kolekcję starożytnych i średniowiecznych zabytków Muzeum Historycznemu w Moskwie. Sprawował również funkcję kierownika moskiewskich archiwów Ministerstwa Sprawiedliwości. Od 1908 był członkiem Rosyjskiego Muzeum Historycznego.