Wobec tego krążowniki pancerne kontradmirała Troubridge'a, wraz z dwoma krążownikami liniowymi, HMS „Gloucester” i osłoną niszczycieli miały patrolować rejon Cieśniny Otranto, zaś „Chatham” południowe podejścia do Cieśniny Mesyńskiej. Sam admirał Milne ze swoim okrętem flagowym i dwoma pozostałymi krążownikami lekkimi pozostawał w pogotowiu bojowym na MalcieAndrew Gordon, The transition to war. S. 19-20..
Pierwsze działania niemieckie thumb|SMS „Goeben” Przewidując w najbliższych dniach wybuch wojny pomiędzy II Rzeszą a Francją i Wielką Brytanią, kontradmirał Souchon zaplanował operację mającą na celu zakłócenie przerzutu wojsk francuskich do Europy. Po zabunkrowaniu paliwa po południu 3 sierpnia 1914 roku wypłynął ze swoim zespołem z Mesyny w stronę wybrzeży afrykańskich. W morzu otrzymał depeszę radiową o wypowiedzeniu wojny Francji, po czym rankiem 4 sierpnia obydwa krążowniki rozpoczęły bombardowanie wybranych celów lądowych: „Goeben” portu w Philippeville, „Breslau” w Bône.