Świr (, Swir; , Swir´) – osiedle typu miejskiego na Białorusi, w obwodzie mińskim, w rejonie miadzielskim, ok. 1,0 tys. mieszkańców (2010), położone na brzegu jeziora Świr.

Siedziba parafii prawosławnej (pw. Świętych Cyryla i Metodego) i rzymskokatolickiej (pw. św. Mikołaja Biskupa). Znajdują się tu:

cerkiew prawosławna kościół pw. św. Mikołaja, ufundowany w 1693 r., rozbudowany w latach 1908-1909, przekształcony w fabrykę w 1961 r., oddany wiernym w 1990 r. molenna staroobrzędowców pw. Zaśnięcia Matki Bożej.

Historia mały|lewo|Molenna staroobrzędowców Gniazdo rodowe książąt Świrskich.

Podczas wojny polsko-rosyjskiej w latach 1577–82, Stefan Batory przeprowadzał w 1579 roku w Świrze mobilizację konnicy przed wyruszeniem na wyprawę, która skończyła się zdobyciem Połocka. Tutaj miała miejsce narada wojenna.

Pod koniec XVIII wieku Świr był miastem położonym w dobrach kościelnych w powiecie oszmiańskim województwa wileńskiegoВялікі гістарычны атлас Беларусі, Т.2, Mińsk 2013, s. 81..

Podczas wojny litewskiej był jednym z miejsc działania Samoobrony Mińskiej.